و بهرصورت اگر امر ادّعاء شده تبليغ يا اغراق نبود حتما غلوّ مىباشد مانند آنچه در قول ابى نواس آمده : و اخفت اهل الشرك حتّى انّه * لتخافك النّطف الّتى لم تخلق يعنى : و تو اهل شرك را ترساندى حتّى گويا نطفه‌هائى كه هنوز خلق نشده‌اند از تو مىترسند . ضمير در [ انّه ] به معناى [ شأن ] مىباشد . شاهد در اينستكه شاعر در اين بيت معنائى را ادّعاء نموده كه هم عرفا ممتنع است و هم عقلا و آن اينستكه نطفه در حالى كه خلق نشده بترسد . شرح فارسى : توضيح قوله : لانّ المردوده لا تكون من المحسّات : مقصود از مبالغه مردود برخى از صور غلوّ مىباشد و آن صورتى استكه با آن لفظى كه موجب قربش بصحّت شود يا متضمّن نوعى از حسن بوده نباشد . قوله : و فى هذا اشارة الى الرّد الخ : مشاراليه [ هذا ] تقييد به [ مقبوله ] مىباشد . قوله : انّ المبالغة مقبولة مطلقا : اعم از آنكه تبليغ بوده يا اغراق و يا غلوّ باشد . قوله : ثمّ انّه فسّر مطلق المبالغة الخ : ضمير در [ انّه ] به مصنّف راجع است . قوله : و المبالغة مطلق : چه مبالغه مقبول و چه مردود . قوله : و ذلك لانّ المدّعى الخ : شرح دليل قطعى است